Algoritëm. Organizim i veprimeve për realizimin e tipit të caktuar për njehsimin ose zgjedhjen e problemit përkatës. Për shembull, shpërndarja e numrave.
Progresioni aritmetik. Vargu i numrave a1, a2, a3, . . . , ashtu që dallimi në mes dy anëtarëve çfardo të njëpasnjëshem të jetë konstante, ai+1-ai = k. Për shembull, vargu {2,5,8,11,14, ...}, ku dallimi në mes dy anëtarve të njëpasnjëshëm është 3.
Asimptota. Drejtëzat të cilat me rritjen e largesës nga kordinatat fillestare gjer te vlera e fiksuar e ndryshores(shiqo ndryshoren) ose pafundsia afrohet dhe ngelet mjaft afër në lakoren e dhënë. Për shembull, boshti x, është e vetmja e lakores sin(x)/x.
Binom. Shprehje algjebrike e cila përbëhet nga mbledhja ose zbritja e dy monomeve (shiqo definicioni për monom). Për shembull, 4a-8b.
Shpërndarja binomale. Me siguri, shpërndarja binomale jep vertetësitë me të cilat ngjarja A realizohet k -herë(ose ngjarja B realizohet n-k -herë) në n realizimet e panvarura të një eksperimenti me dy mundësi të mundshme, të shënuara me A dhe B.
Teorema binom. Në matematikë, teorema në bazë të së cilës komplet sqarohet e binomit të dhënë me prodhimin e numrit të plotë negativ të shkallës së treguesit.
Vektori. Madhësi e cila ka gjatësi dhe drejtim. Vektori mund të paraqitet si prerje e orientur, a.q. prerje e cila në njërën pikë të fundit meret si fillim, kurse tjetra për fund.
Progresion gjeometrik. Vargu në të cilin & për çfardo dy anëtare të njëpasnjëshëm është konstant: ai+1/ai = k. Numri k ende quhet & i progresionit gjeometrik. Secili anëtar pasardhës i progresionit gjeometrik mund të fitohet me shumëzimin e anëtarit paraardhës me & k (a.q. ai+1 = kai). Për shembull, vargu {1, 3, 9, 27, 81, ...} është varg gjeometrik me 3.
Lëvizja. Në gjeometri, transformimi i rafshit që përkujdeset për largesat në mes pikave dhe këndeve.
Analiza dimenzionale. Metada algjebrike e transformimit njësive matëse standarde ne njësi matëse përkatëse të madhësive që janë njehsuar algjebrikisht. Për shembull, shpejtësia ka njësinë matëse në forma të "gjatesisë me kohën". (a.q. {m/sec/sec}={m/sec2}).
Thyesat njëshe. Thyesat me numërues 1(p.sh. 1/p, 1/3, 1/x). Secili numër real i ndryshëm nga 0 (zero) mund të prezentohet si thyes njëshe: nëse n është i ndryshëm nga 0(zero), atëherë n=1/(1/n).
Eksponenti. Shkalla e treuesit të shkallës së numrit ose ndryshores. Për shembull, eksponenti në 23 është 3, në x6 është 6.
Funksioni eksponencial. Funksioni që më së shpeshti përdoret gjatë mësimit të proceseve siç janë, për shembull, ngritja ose shkatërimi. Ajo është në formë y=ax, ku a është numër real pozitiv.
Numri iracional. Numër i cili nuk mund të prezentohet si sasi e dy numrave të plotë. Për shembull, rrënja katrore e 2 ose p.
Rrënja katrore. Rrënja katrore e n janë të gjthë numrat m në çrast m2 = n. Rrënjat katrore të 15 është -4 dhe 4, ndërsa rrënja katrore e -16 është 4i dhe -4i.
Funksioni katror. Funksion i dhënë me polinom të shkallës së dytë(2).
Numrat kompleks. Numrat e formës a + bi ku, a dhe b janë numra real dhe i kënaqë thyesën i2 = -1. Mbledhja nënvijëzohet me (a + bi) + (c + di) = (a + c) + (b + d)i, kurse shumëzimi me (a + bi)(c + di) = (ac - bd) + (ad + bc)i.
Kongruenca. Dy figura në rrafsh janë kongruente nëse ekziston lëvizje në rrafshin që identifikon njëra figurë me tjetrën(shiqo lëvizje).
Konjuktimi (ose hipoteza). Paramendim shkencore.
Sistemi kordinativ. Fotografim i drejtë në bazë të cilës dy ose më tepër vlera numerike njëvlerëse i shpërndajnë pozitat në pikat dhe anasjelltas, secila pikë njëvlerëse i shpërndanë vlerat numerike përkatëse. Për shembull, kordinatat e përgjithshme të dekarti(këndrejta) x dhe y në pikat e rrafshit.
Rrënjëzimi i numrit. Gjetja e numrit që mund të shfritëzihet si shumëzues i caktuar disa herë që të fitohet numri fillestar. Për shembull, rrënjëzimi i pestë i 32 është 2 meqenëse 2 x 2 x 2 x 2 x 2 = 32.
Kosinus. Cos qështë apshisa (x -koordinata) e pikës e njësisë së rrethit në rrafsh (harku me qendër në kordinatat fillestare dhe radius 1) ashtu që gjysëmdrejtëza e cila ka fillim në fillimin kordiantiv dhe kalon nga ajo pikë që formon këndin q me pjesën pozitive nga boshti x. Nëse q është kënd i ngushtë në trekëndëshin këndrejtë, atëherë cos q është sasia e gjatësisë së anës rrënëse dhe gjatësisë së hipotenuzës.
Dijagrami shirit(Kuti ose Box-ëhisker plot). Metodë grafike e tregimit të medianës, kvartalleve dhe vlerat ekstreme të të dhënave numerike. Dijagrama kendrejtë tregon shperndarjen dhe koncetrimin e tyre.
Shprehja lineare. Shprehjet e formës ax + b, ku x është ndryshore, kurse a dhe b janë konstante; ose me më shumë ndryshore, shprehjet në formën ax + by + c, sx + by + cz + d, etj.
Thyesat lineare. Thyesa që përmbajnë shprehje lineare.
Logaritëm. E kundërta e funksionit eksponencial; për shembull alog ax = x.
Medijana. Në statistikë, mesi i vektorit me të dhëna numerike, në fakt numër i tillë që gjysma nga të dhënat janë më të vogla, gjysma tjetër janë më të vegjël se ai.
Moduli. Në statistikë, vlera e cila e cila paraqitet më së shpeshti në vektorin e dhenë me vlera numerike të të dhënave(numra).
Monom. Nga ndryshoret x, y, z, monomi është shprehje e formës a xm yn zk, ku m, n, k janë numra të plotë jonegativ, kurse a është konstante (për shembull, 5x2, 3x2y ose 7x3yz2).
Shënim shkencore. Shkrim i shkurtë të shumë numrave të vegjël dhe shumë numrave të mëdhej. Numri është i shënuar në formën shkencore nëse ai është paraqitur si rezultat i numrit decimal në mes 1 dhe 10 me shkallë përkatëse të 10 (p.sh, 7000 = 7 x 103 ose 0.0000019 = 1,9 x 10-6).
Jobarazimi. Relacioni në mes dy madhësive që tregojnë se njëra është reptësisht më e vogël ose më e vogël osë e barabartë nga tjetra.
Zerot e funksionit. Vlerat e ndryshores së pavarur në të cilat ndryshorja e funksionit është zero.
Drejtëzat paralele. Drejtza të ndryshme në rrafsh që nuk kanë asnjë pikë të përbashkët. Dy drejtëza të ndryshme në rrafsh tek të cilat janë të vendosur sistem kordinativ këndrejtë janë paralele nëse ato kanë koeficient të njejtë në drejtim(gradient).
Permutacion. Permutacion i bashkësive me n elemente është çdo shpërndarje e elementeve. Për shembull, të gjitha permutacionet e bashkësisë {1,2,3} janë 123, 132, 213, 231, 312, 321.
Kordianat polare. Sistemi kordinati në rrafsh që përbëhet nga pika e fiksuar O (a.q. fillim kordinativ) dhe gjysedrejtëza p me fillim në O (a.q. boshti polar) në të cilin pozita në pikën e dhënë përshkruhet më dy madhësi: (r , q) largesa r nga pika gjerë tek fillimi O dhe këndi q që gjysëmdrejtëza me fillim në O kalon në pikën e dhënë, përmbledh me gjysëmdrejtëzën p. Nëse në rrafsh është vendosur sistemi kordinativ i dekartit(këndrejt) atëherë ana pozitive nga boshti x, thjeshtë meret për bosht polar.
Thyesat polare. Relacioni në formë të thyesës në mes kordinatave polare (r , q) në pikat (për shembull, r = 2 cos q është thyesë polare e rrethit).
Polinom. Në algjebër, mbledhja e monomeve; për shembull, x2 + 2xy + y2.
Ndryshorja. Shenja në shprehjet algjebrike që shërbejnë për ndrimin e saktë të ndonjë objekti të përcaktuar matematikor(numër, pikë, figurë, mblledhje, etj). Ndryshoret më së shpeshti shënohen me shkronja latine ose shkronja nga alfabeti grek. Për shembull, në shprehjen 3x + y = 23, x dhe y janë ndryshore.
Numër i thjeshte. Numri natyrorë p që është më i madhë se 1 është numër i thjeshtë nëse dhe vetëm nëse përpjestuesit e plotë pozitiv të p janë p dhe 1. Shtatë numrat e parë të thjeshtë janë: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17.
Forma e zgjeruar. Forma e zgjeruar e shprehjes së dhënë algjebrike është shprehje akuivalente që fitohet në shprehjen fillestare me eliminimin(leshimin) e kllapave. Për shembull, forma e zgjeruar e shprehjes (a + b)2 është a2 + 2ab + b2.
Krahasim (matja, raporti, proporcioni). Krahasimi is hprehur në formë të sasisë. Për shembull, numri i djemve në krahasim(raport) me numrin e vajzave në një klasë është 3/2 ose 3:2.
Rangim. Në statistikë, dallimi në mes vlerës më të madhe dhe më të vogël në bashkësinë numerike të të dhënave. Në matematikë, pamja(fotografia) ose vlera e bashkësisë së funksionit të dhënë.
Numrat racional. Numrat që mund të shprehen si sasi e dy numrave të plotë: për shëmbull, 7/3. 5/11. -5/13, 7=7/1.
Numra real. Të gjithë numrat racional dhe iracional.
Reflektimi (ose simetrija e pasqyrës). Reflektimi në raport me drejtëzën e dhënë në rafsh(ose rafsh në hapsirë është transformimi që çdo pikë në rafsh e fotografon në pasqyrën e vete fotografinë në raport me drejtëzën(ose në raport me rafshin në hapësirë).
Rrotullimi (Rrotacioni). Rrotullim në rafsh për këndin q përeth pikës P është lëvizja T që e lë pika e fiksuar P dhe pastaj, nëse T e mbart pikën Q(të ndryshme nga P) në pikën T(Q), atëherë këndi në mes gjysëmdrejtëzat PQ dhe PT(Q) të jetë I barabartë me q. Rrotullimnë hapësirë me kënd q përeth drejtëzës l është lëvizja T që I lë pikat fikse të drejtëzës l , kurse cila do pikë tjetër në hapësirë e rrotullon në rafsh që kalon nga ajo pikë dhe është normale me drejtëzën l, kurse rrotullimi është për këndin q përeth pingules së drejtëzës l rafshin normal.
Simetria. Në gjeometri, simetria e figurës F në rafshin ose hapësirën e çdo lëvizjeje T e cila e fotografon F veten në vetë (T(F)=F). Për shembull, reflektimi në raport me diagonalen ose rrotullimi për kënd të drejtë pingule me diagonalen është simetri me katrorin.
Sinus. sin q është koordinata(y -kordinata) në pikën e njësisë rrethuese ashtu që gjysëmdrejtëza me fillim në koordinatën fillestare kalon nga ajo pikë që të formojë kënd q me pjesën(anën) positive të bushtit x. Nëse q është kënd i ngushtë në trekendëshin këndrejtë, atëherë sin q është përmasa e gjatësisë në anën e kundërt dhe gjatësia e hipotenuzës.
Sistemi linear thyesorë. Shumëzimi ithyesave të shkallës së parë (p.sh, x + y = 7 dhe x – y = 1). Zgjedhja e sistemeve lineare thyesore është çdo shumëzim I numrave të cilët zavendësohen në vend të ndryshoreve i kthejnë të gjitha thyesat në system thyesirë të vërtetë.
Matrica skalare. Matrica që elementet e diagonales i ka të njëjta, kurse elementet e tjera janë të barabartë me zero. Për shembull, matrica njëshe është matricë skalare.
Barazia (Identikja - e njëjta). Në gjeometri, transformimi S është identik me koeficientin r, ku r është numër real pozitiv, nëse për dy pika të çfardoshme A dhe B largësia në mes S(A) dhe S(B) është r -herë largësi në mes A dhe B.
Ndryshorja e rastit. Funksion i definuar në hapësirën e ngjarjeve(vërtetësisë).
Vlera mesatare. Në statistikë, vlera e cila fitohet me ndarjen e shumës së dy ose më shumë të dhënave numerike me numrin e tyre.
Devijimi standard. Statistika që tregon & e shembullit.
Pika dijagram (angl. scatterplot). Është graf që prezenton qellimin e selektimit të të dhënave.
Translacion. Në gjeometri, levizje në rafsh ose hapësirë ku objektin X e transformon në object X + V për vector fiks V.
Transferzalja. Në gjeometri, drejtëz që prêt dy ose më shumë drejtëza të dhëna në rafsh.
Faktori (ose shumëzuesi). Cilat do qoftë dy ose më shumë madhësi(shprehje) që duhet të shumëzohen njëra me tjetrën. Në shprehjen 3,712 x 11,315, faktori(a.q. shumëzuesi) është 3,712 dhe 11,315.
Funksioni. Pasqyron(Fotografon) në të cilin vlerat e një madhësie dryshoreje (e cila akoma quhet ndryshore e pavarur) i cakton vlerat e tjetrës (e cila akoma quhet ndryshore e pavarur).
Histogrami. Në statistikë, drejtëz nga drejtëkendëshitë vendosur në kend të drejtë njëra me tjëtrën në sistemin koordinativ. Njëra anë qëndron në boshtin x dhe e njejta përputhet me intervalin në të cilin gjenden pjesë të vlerave numerike të të dhënave, kurse ana tjetër është me gjatësi të njejtë me frekuencën e të dhënave numerike përputhet në atë interval.
Homotetia. Në gjeometri, transformimi D i rrafshit është homoteti me qendër në pikën P dhe koeficient r, nëse për secilin vector V me fillim në pikën P e pasqyron(fotografon) në vektorin rV. Në rast kur P është koordinata fillestare në sistemin koordiantiv të dekartit(drejtkendësh) në rrafshin, atëherë homotetia e pasqyron(fotografon) pikën (x , y) në pikën (rx , ry). Nëse vlenë r > 1, homotetia akoma quhet bilatacion, nëse 0 < r < 1, homotetia quhet kontarkcia.
Vlerat numër të plot. Vlerat nga shumëzimi pozitiv dhe negative I numrave të plotë dhe o; a.q. numra shumëzues {…, -2, -1, 0, 1, 2, …}.